Niektóre postawy i upodobania mogą mieć podłoże genetyczne

Niektóre postawy i upodobania mogą mieć podłoże genetyczne

Za niektóre upodobania i postawy przybierane w życiu społecznym mogą odpowiadać także czynniki genetyczne - wskazują badania uczonych z USA, które publikuje najnowszy numer pisma "Journal of Personality and Social Psychology".

W psychologii społecznej od dawna panuje przekonanie, że postawy i upodobania są raczej wyuczone i nabyte.

Aby sprawdzić, jaką rolę grają tu czynniki genetyczne, uczeni z University of Western Ontario oraz z University of British Columbia w Kanadzie przebadali 336 par dorosłych bliźniąt z Kanady, zarówno jednojajowych (195 par) jak i różnojajowych (141 par tej samej płci).

Badania nad genetycznym podłożem różnych zachowań ludzkich najlepiej prowadzić na bliźniętach jednojajowych. Mają one bowiem identyczny zestaw genów, gdyż wywodzą się z tej samej zapłodnionej komórki jajowej (zygoty). Bliźnięta różnojajowe natomiast pochodzą z dwu niezależnie zapłodnionych komórek jajowych.

Przez porównanie wyników uzyskanych dla tych dwóch grup bliźniąt uczeni oceniali, czy czynniki genetyczne mogą mieć wpływ na kształtowanie postaw ludzkich.

Uczestnicy badań musieli wypełniać kwestionariusze na temat ich upodobań czy skłonności do wykazywania różnych postaw społecznych. Mieli się ustosunkować do 30 różnych zagadnień, które obejmowały upodobanie do wykonywania różnych czynności (jak rozwiązywanie krzyżówek, zjazdy na roller coaster, jedzenie słodyczy), a nawet kontrowersyjne problemy społeczne (jak stosunek do aborcji czy kary śmierci).

Stosunek do danej postawy był wyrażany w siedmiostopniowej skali od minus 3 do plus 3, poprzez 0 - oznaczające stosunek neutralny.

Uczeni uwzględnili też czynniki środowiskowe składające się na różne doświadczenie życiowe danej osoby z pary. Określano też czynniki prawdopodobnie mające wpływ na dziedziczność postaw, jak cechy osobowości, cechy fizyczne czy zdolności intelektualne.

Na 30 zagadnień uwzględnionych w ankiecie, w odniesieniu do 26 udało się ujawnić wpływ czynników genetycznych. Najsilniejszy wpływ tych czynników dotyczył pięciu zagadnień, jak zamiłowanie do czytania książek, do zjazdów na roller coaster, do gier zorganizowanych oraz przekonanie do słuszności kary śmierci za morderstwo i do prawa do decyzji o aborcji.

W przypadku czterech zagadnień nie udało wykazać żadnego udziału czynników genetycznych - były to zamiłowanie do gry w bingo, zachowanie asertywne, przekonanie do silnego rozdziału ról pomiędzy kobietami i mężczyznami oraz przekonanie o tym, że każdy powinien mieć łatwy dostęp do środków pomagających w kontroli urodzin.

Zakładając, że bezpośredni wpływ czynników genetycznych na kształtowanie postaw czy upodobań jest mało prawdopodobny, uczeni wskazują, że rolę mogą tu odgrywać pewne dziedziczne cechy osobowościowe, fizyczne i intelektualne. Cechy te predysponują daną osobę do wykazywania pewnego rodzaju postaw.

Udział czynników genetycznych w kształtowaniu postaw i upodobań może też według uczonych wpływać na to, że trudniej je będzie zmieniać.

Autorzy podkreślają również, że różne - dla każdej osoby z pary bliźniąt - doświadczenie życiowe miało ogromny wpływ na rozwój postaw i było też największa przyczyną rozbieżności wyników. Nie wykazano podobnego wpływu identycznych doświadczeń.

Niezbędne są dalsze badania nad rolą czynników biologicznych (w tym i genetycznych) w kształtowaniu oraz zmianie postaw.